Veel sporters merken dat ze tijdens inspanning sneller buiten adem raken, moeten hoesten of een piepend geluid horen bij het ademen. Dit kan wijzen op inspanningsastma.
Wat je vaak ziet: Sporters denken dat hun conditie slecht is, terwijl de oorzaak eigenlijk in de luchtwegen ligt. Daardoor blijven klachten onnodig lang bestaan.
Wat is inspanningsastma?
Inspanningsastma ontstaat doordat je tijdens inspanning sneller en dieper ademt. De koude, droge lucht droogt de slijmvliezen uit en prikkelt ze. Daardoor komen stofjes zoals histamine vrij, waardoor de spieren rond de luchtwegen samentrekken (beschermingsreflex) en de luchtweg tijdelijk nauwer wordt. Dit geeft benauwdheid, piepen of hoesten. Meestal herstelt dit volledig na rust.
Bij een deel van de mensen is er ook een onderliggende astmagevoeligheid. De luchtwegen zijn dan al prikkelbaar of licht ontstoken (afweerreactie), waardoor sneller histamine vrijkomt en de reactie sterker is. Daarom is het belangrijk te onderscheiden of het om een tijdelijke reactie gaat of om onderliggend astma.
* Histamine is een signaalstof van het immuunsysteem die een ontstekingsreactie (zwelling van slijmvliezen) of vernauwing kan veroorzaken (samentrekken van spieren).
——
Symptomen
De klachten ontstaan meestal tijdens het sporten of binnen 5–15 minuten erna:
Benauwdheid of druk op de borst
Piepende ademhaling
Hoesten (vooral na inspanning)
Sneller buiten adem dan normaal
Verminderde prestaties
Moeite met diep inademen
——
Risicofactoren
Inspanningsastma komt vaker voor bij:
Vooral sporten waarbij je intensief en langdurig ademt (zoals hardlopen en wielrennen)
Wintersporten (koude, droge lucht)
Zwemmen in chloorhoudend water
Sporten in vervuilde of stoffige lucht
Mensen met allergieën of bestaande astma
——
Diagnose
Een arts kan inspanningsastma vaststellen met:
Longfunctieonderzoek
Inspanningstest
Meting van piekstroom voor en na inspanning
Twijfel je? Laat klachten altijd beoordelen — behandeling kan veel verschil maken.
——
Wat kun je doen?
Met de juiste aanpak kun je vaak probleemloos sporten. Vaak helpt een combinatie van medicatie, leefstijl en ademtechnieken.
Medicatie: artsen schrijven soms luchtwegverwijders (inhalator) of ontstekingsremmers voor.
Warming-up: bouw rustig op, zodat je luchtwegen alvast wennen.
Neusademhaling: verwarmt en bevochtigt de lucht voordat het je longen bereikt.
Herstelmomenten: neem af en toe een beetje gas terug.
Kies slim: sporten in warme, vochtige lucht is vaak makkelijker dan in koude, droge lucht.
Ademhaling: Rustig buikademen via de neus helpt je ademhaling ontspannen en vermindert benauwdheid tijdens het sporten.
——
Wat is het verschil tussen astma en inspanningsastma?
Hoewel de klachten bij inspanningsastma en astma op elkaar kunnen lijken, is de onderliggende oorzaak niet hetzelfde. Bij inspanningsastma reageren de luchtwegen tijdelijk op lichamelijke inspanning. De klachten ontstaan vaak tijdens of kort na het sporten, zijn tijdelijk en verdwijnen meestal binnen een uur. De luchtwegen zijn hierbij niet chronisch ontstoken.
Bij astma is er sprake van een chronische ontsteking van de luchtwegen, waardoor klachten op elk moment kunnen optreden, bijvoorbeeld in rust, ’s nachts of door allergieën. De symptomen zijn vaak aanhoudender en vragen een meer langdurige behandeling.
——
Minder benauwd tijdens sporten
Inspanningsastma betekent niet dat je moet stoppen met sporten. Integendeel, met de juiste aanpak kun je vaak gewoon blijven bewegen, en er zelfs meer van genieten. Begrijp je wat er in je longen gebeurt en leer je hoe je je ademhaling ondersteunt, dan kan sporten weer voelen zoals het hoort: vrij en energiek.